Vinkel in oorlogsjaren

kerkruine-3-oktober-1944-

Het begin van de oorlog

Vliegtuigen op Vinkel

In december 1940 dropten Duitse vliegtuigen, die terugkwamen vanaf Engeland, hun niet afgeworpen bommen nabij het huis van familie van den Braak op Kaathoven.

Er zijn diverse vliegtuigen neergestort rond Vinkel. Nabij de Rijksweg tussen de Nulandse en Geffense Weerscheut stortte een Duits vliegtuig neer. Op 24 juli 1942 een Engelse bommenwerper, een Short Stirling, tussen de Rijksweg en de Koksteeg. In juni 1943 vielen er twee geallieerde bommenwerpers, type Halifax, in twee opeenvolgende nachten op Kaathoven.

In de bossen aan de Kaathovense dijk stortte een Engelse Mosquito neer en op 16 september 1944 is een toestel neergestort op het land op Munnikes Vinkel.


Tussen de Groote Wetering en het huis van (toen) familie van Veghel stortte een vliegtuig neer. De piloot wist zich te redden en werd door familie van Veggel
opgevangen en veilig naar de ondergrondse gebracht, gehuld in een blauwe overall om niet herkenbaar te zijn. Later vond de piloot de familie van Veghel terug door een briefje met een meelbestelling in de overall.

Onderduikers

In 1942 vaardigde de bezetter de maatregel uit dat alle mannen in bepaalde leeftijdsgroepen zich moesten melden om zich te laten keuren en in te laten schrijven als arbeidskracht. Het gevolg was dat diverse Vinkelse mannen zich wel hebben ingeschreven, maar daarna onder zijn gedoken. Toen de eigenlijke oproep om zich voor tewerkstelling te melden kwam, hebben zij de arbeidsdienst ontlopen.

Vanaf 1941 ontstond een ruilhandel tussen stad en platteland, omdat het steeds moeilijker was om aan levensmiddelen te komen. Bij alles, slacht, oogsten, malen ed. moest een controle aanwezig zijn, dit zorgde voor zwarthandel en illegaliteit.

Het verzet

Piet van der Lee is de enige Vinkelnaar die actief lid van de ondergrondse was. Hij was districtshoofd van de LO (Landelijke vereniging van Onderduikers) en werd later lid van de Knokploeg Margriet. In die hoedanigheid bracht hij distributiebonnen rond voor de diverse onderduikers in Vinkel. Als lid van deze knokploeg nam hij deel aan diverse overvallen en sabotage acties. Bij een actie om wapens en munitie op te halen, welke door vliegtuigen gedropt waren, is de knokploeg gestuit op een Duitse patrouille. Bij een vluchtpoging is Piet van der Lee op 8 september 1944 te water geraakt en overleden. Op 22 november 1944 is hij herbegraven op het kerkhof van
Vinkel.

Het einde van de oorlog

Op 23 oktober 1944 kwam het bericht van de bevrijding en keerden de bewoners terug. Ze namen de schade aan hun bezittingen op en probeerden de draad weer op te pakken. Vanaf 5 mei 1945 kon de wederopbouw beginnen.

(bron: Vinkel in oorlogsjaren)

De kerk is lange tijd gespaard gebleven. Er was een Engelse uitkijkpost ingericht in de kerktoren. Deze werd door de Duitsers opgeblazen in de nacht van 2 op 3 oktober 1944. De toestand in het dorp werd snel onveiliger. Op 16 oktober 1944 werd er hevig gevochten op Kaathoven. Dat deed enkele achterblijvers besluiten alsnog te evacueren, omdat daar ook de schuilkelders niet al te veilig waren.